Türkiye’de kuracağı fabrikada henüz çivi çakmayan Çinli otomotiv devi BYD’ye, Ticaret Bakanlığı tarafından 1 milyar dolar ceza kesilebilir. Vergi avantajını kaybeden markanın satışları da çakıldı.

Dünyanın en büyük elektrikli araç üreticilerinden biri olan Çinli BYD, Manisa’da yıllık 150 bin kapasiteli elektrikli otomobil üretim tesisi yatırımı için, yatırım anlaşması yapılmıştı.
1 milyar dolarlık yatırımla Ticaret Bakanlığı ile imzalanan protokolün ardından vergi desteği alan BYD’nin fabrikasıyla ilgili henüz bir gelişme olmadı.

HENÜZ ÇİVİ ÇAKMAYAN DEVİN İTHALAT KOTASI DOLDU

8 Temmuz 2024’te imzalanan anlaşma ile BYD’ye fabrika tamamlanana kadar getireceği araçları için vergi indirimi avantajı sağlanmıştı. Bu da belli bir ithalat kotasıyla sınırlandırılmıştı.
Gazeteci Fatih Altaylı’nın yazısına göre 1 yılda bitmesi gereken 150 bin araç kapasiteli ve 5 bin kişiye istihdam sağlayacak tesiste somut bir ilerleme olmazken, şirkete tanınan ithalat kotası da doldu.

YATIRIM MİKTARI KADAR CEZA KESİLEBİLİR

Altaylı’ya göre şartları yerine getirmeyen BYD’ye Ticaret Bakanlığı tarafından 1 milyar dolarlık yani yatırım miktarı kadar ceza kesilebilir.
BYD’nin Macaristan’da yeni kurduğu tesislerinde deneme üretimlerine başlaması da yatırımın Türkiye dışına kayabileceği ihtimalini gündeme getirmişti. Szeged şehrindeki fabrikanın yılın ikinci yarısında seri üretime geçmesi bekleniyor.

ÜLKE ÇIKARLARIMIZ KORUNMUŞTUR

Tesis çalışmalarının başlamaması geçtiğimiz aylarda Meclis gündemine de taşınmıştı. Milletvekillerinin sorularını cevaplayan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır, yatırımın teşvik mevzuatı çerçevesinde yakından takip edildiğini belirterek, şartların yerine getirilmemesi durumunda yatırımcıya yaptırım uygulanabileceğini söylemişti.
BYD’nin Türkiye’ye yapacağı yatırımın, mevcut teşvik mevzuatının çizdiği sınırlar dâhilinde desteklendiğini hatırlatan Kacır “Bu proje, yatırımın niteliği, asgari şartları, proje takvimi, firmanın sorumlulukları ve taahhütleri tanımlanarak devlet desteklerinden yararlandırılmaktadır. Desteklenen yatırımların öngörülen şekilde tamamlanmaması durumunda yatırımcılara uygulanacak müeyyideler mevzuatımızda düzenlenmiştir. Bu müeyyideler bahse konu yatırım için de geçerlidir. Teminat mekanizmaları ile de ülke çıkarlarımız korunmuştur” açıklamasını yaptı

VERGİ AVANTAJINI KAYBEDEN MARKANIN SATIŞLARI ÇAKILDI

Vergi avantajı sona eren markanın satışlarında da sert düşüş yaşandı. Marka 2026 yılının ilk üç ayında 6 bin 127 araç satışı gerçekleştirirken, Mart ayında sadece 833 adet otomobil satabildi.