Önceki gün, 17 Ağustos Marmara depreminin 27’inci yıldönümünde, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’la Ankara’da bir araya geldik, gayet verimli bir sohbet gerçekleştirdik.
Muhalif cepheden pek çok kimse dahil, geniş bir kesimin teslim ettiği bir gerçek var:
-Deprem yaralarının sarılması anlamında,
-Deprem görmüş şehirlerimizi depreme dayanıklı yeni binalarla donatma anlamında,
-Deprem görmesi muhtemel şehirlerimizi depreme karşı dayanıklı/sağlam hale getirmek anlamında,
-Özellikle dar gelirli kesimin, konut talebine cevap verme anlamında, Türkiye’nin umudunu temsil ediyor.
6 Şubat 2023’te o korkunç sarsıntı olduktan kısa süre sonra televizyonu açtığımda, ilk bilgiler aktarılırken Kurum’un gözlerine yansıyan acıyı görmüştüm.
O görüntüsü mıh gibi zihnime çakıldı kaldı.
Sonra hızlıca deprem bölgesine gitti, haftalarca, aylarca oralarda kalıp o büyük afetin yaralarının sarılması için gayret gösterdi.
Depremin üzerinden birkaç ay geçtikten sonra Gaziantep’te yaptığımız bir sohbette, “Her gün üzerine koya koya ilerliyoruz” diye bir cümle kurmuştu.
Belli ki, o ağır yükün altından kalkmak için kendisini bu şekilde motive etmişti.
Bakan Murat Kurum'un "Birileri "Yapılamaz" dedi, Türkiye yaptı!" paylaşımı:
Pazartesi günü yaptığımız sohbette, Murat Kurum’a 17 Ağustos’un da yıl dönümü olması hasebiyle ağırlıklı olarak deprem temalı sorular yönelttim.
Kurum, İstanbul’da dönüşümü tamamlanan konut sayısının 1 milyonu geçtiğini söylüyor.
Bakanlığın geliştirdiği İstanbul’a özel bir kampanya var malum.
Kentsel dönüşümü teşvik etmek, eski, depreme karşı dayanıksız yapıları yenilemek adına başlatılan “Yarısı bizden” kampanyası.
Kurum, bu konuda önemli bir mesafe kat edildiğine işaretle, “Şu ana kadar 384 bin rakamına ulaştık” diyor.
Bununla birlikte İstanbul’da 600 bini acil olmak üzere toplam 1,5 milyon konutun dönüşüme ihtiyacı olduğunu ifade ediyor.
Yarısı bizden kampanyasına İstanbul dışından da büyük talep var.
Kurum, bir hedef olarak bu kampanyayı Türkiye sathına yayarak, 81 ilde bu uygulamanın hayata geçirilmesinden söz ediyor.
Bu bağlamda inşaat sektörüne dönük bir beklentisini dile getiriyor:
“Yeni konutlar da yapılmalı tabi ama yapı sektörü bundan sonra artık dönüşüm öncelikli çalışmalı.”
Murat Kurum’la yaptığımız sohbetin önemli bir bölümü, 6 Şubat depremlerinin vurduğu şehirlerimizin son durumuyla alakalıydı.
Cümlelerine, “İşin zor kısmı bitti” diyerek başlıyor, “450 bin konutu yapıp teslim ettik. Hak sahiplerinin tamamı konutlarına girdi. Bir de yerinde dönüşümle evlerini kendi yapmak isteyenler vardı. Bakanlığımızın hibe desteğiyle yapılan yaklaşık 150 bin konut var, onlar da bu yıl sonuna biter. Bu şekilde asrın felaketinde yıkılan 600 bin evin tamamının evlerini tamamlamış oluruz” diye devam ediyor.
“Bundan sonra şehirlerin ayağa kalkması önemli. Okullar açılacak, sosyal yaşam canlanacak. Ticari hayat ayağa kalkacak. Genel anlamda eski halinden daha iyi durumda şehirler. Daha sağlam daha yaşanabilir hale geldi.”
Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürüyen konut projeleri, deprem bölgesinde yapılanlar, kentsel dönüşüm için verilen desteklerle sınırlı değil.
Bir de Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın duyurduğu 500 bin sosyal konut projesi var.
Sosyal konutlarla alakalı son durum ne diye sorduğumda Murat Kurum’dan şu cevabı aldım:
“Yıl sonuna kadar 200 bine ulaşacağız. Önümüzdeki yılla birlikte teslimatlara başlayacağız. Hedefimiz 2028 yılına kadar bu işi tamamlamak.”
Araya girip, 2022 ekim ayında vaadedilen 250 bin konutta son durumun ne olduğunu sordum.
“2022 yılında taahhüt edilen konutlar …6 Şubat depremleri nedeniyle gecikme olmuştu. Ama hepsine başladık teslimatlar da var.”
Kurum, “81 ili depreme dayanıklı hale getirmek hedefimiz.” Diyor.
Yerel yönetimler mevzu bahis olduğunda, muhalefet partilerinden belediye başkanlarına da bakanlığının kapısını açık tutuyor.
Depreme karşı verilen/verilecek mücadeleyi, ortak bir ‘memleket meselesi’ olarak gördüğünü belli edecek cümleler kuruyor.
İzmir’in yapı stokundaki değişim ihtiyacına hususen dikkat çekip şunları söylüyor:
“İktidarıyla muhalefetiyle bu kentsel dönüşüm meselesine eğilmeliyiz.
İzmir’in bu konuda bu agresifliği göstermesi lazım. Belediyelerden gelen talepler, depreme karşı kentsel dönüşüm anlamında, herkesi dinliyoruz. Herkesle işbirliği halindeyiz. Bu konuda herkesin sorumluluk alması gerekiyor. Hep birlikte bu işin üstesinden gelmeliyiz.”
